top

Zbiór nasion rzepaku

W zależności od powierzchni pola, z którego zbiera się rzepak stosuje się różne metody zbioru. Jeśli mamy do czynienia z małymi plami, zbiera się rośliny z całej powierzchni na tzw. okółkę z pomocą kombajnu. Na większych polach zbiory odbywają się systemem zagonowym, uwzględniając kolejność dojrzewania roślin. Tam, gdzie zdarzają się przerzedzenia łanu, zastoiska wody i miejsca mocniej zachwaszczone, zbiera się plony osobno, ponieważ nasiona są tu mocno zanieczyszczone nasionami chwastów. Robi się tak dlatego, że choć niektóre z nasion chwastów można usunąć mechanicznie, jednak wiele z nich nie poddaje się takiemu zabiegowi.

Rzepak zebrany systemem jednofazowym zawiera zazwyczaj pewną ilość nasion niedojrzałych, a ponad to zielone nasiona chwastów, które dojrzewają nieco później. Nasiona chwastów nie zawierają oleju, ale za to zawierają bardzo dużo chlorofilu, co jest niekorzystne dla późniejszej obróbki rzepaku i tłoczenia oleju, ponieważ chlorofil podczas tłoczenia oleju zabarwia go na zielonkawy kolor. Z tego powodu należy natychmiast po zbiorze oczyścić plon z zielonych fragmentów łodyg i liści, jakie mogły się ram podczas zbioru dostać. W związku z tym, że z racji warunków agroklimatycznych większość pól w naszym kraju jest silnie zachwaszczona, plon rzepaku poddaje się procedurom czyszczenia, aby zminimalizować w nim zawartość nasion chwastów, a także niedojrzałych nasion rzepaku. W procesie tym oddziela się również uszkodzone nasiona (pęknięte) w których tłuszcz jełczeje, co mocno obniża walory smakowe wyprodukowanego oleju. Aby poddać nasiona skutecznemu suszeniu, oczyszcza się je ponad to z wszelkich drobnych cząstek, jak na przykład pyłki organiczne, czy mineralne, które mogą powodować rozwój grzybów.
Sprawdzenie poziomu wilgotności nasion jest bardzo proste, służą do tego specjalne czujniki, ale można tez sprawdzić wilgotność nasion organoleptycznie. Nasiona, które nie sklejają się po ich przesypaniu z dłoni uznaje się za wystarczająco suche. Do suszenia nasion używa się specjalnych suszarek o rozmaitej budowie. W użyciu znajdziemy suszarki komorowe, kolumnowe, grawitacyjne oraz bębnowe. Wybór rodzaju suszarki zależy od tego, jaki poziom wilgotności chcemy uzyskać. Aby osiągnąć 7 -9 % poziom wilgotności nasion, zwykle stosuje się suszarki typu kolumnowego lub komorowego. Są to suszarki wysokotemperaturowe pozwalające na silniejsze wysuszenie plonu. Jeśli chcemy, by nasiona zachowały swoja zdolność do kiełkowania, należy suszyć je w temperaturze poniżej 43 stopni. Zanim przystąpimy do suszenia, należy ustalić początkową wilgotność nasion, gdyż to ona decyduje o tym, w jakiej temperaturze powinniśmy suszyć plon.

Wysuszone nasiona są następnie magazynowane. Podczas magazynowania niezwykle istotna jest temperatura, która ma wielki wpływ na możliwą długość magazynowania nasion rzepaku. Aby zapewnić optymalna temperaturę, czyli temperaturę w okolicach 5 -8 stopni, wentyluje się pomieszczenie, gdzie nasiona są magazynowane chłodnym powietrzem. Można też dla ochłodzenia nasion wykorzystać naturalnie występujące jesienią przymrozki.


bottom